غده تیروئید اندامی کوچک و پروانهایشکل در قسمت جلوی گردن است که هورمونهای آن در تنظیم سوختوساز، دمای بدن، ضربان قلب، سطح انرژی، عملکرد عضلات و چرخه قاعدگی نقش دارند. هرگونه کاهش یا افزایش غیرطبیعی در تولید این هورمونها میتواند بخشهای مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد. از آنجا که بسیاری از بیماریهای تیروئید، بهویژه اختلالات خودایمنی، در زنان شایعتر هستند، شناخت علائم تیروئید در خانمها میتواند به تشخیص زودهنگام و جلوگیری از عوارض کمک کند.
بااینحال، علائم بیماری تیروئید معمولاً اختصاصی نیستند. خستگی، تغییر وزن، ریزش مو، اضطراب و بینظمی قاعدگی ممکن است به دلایل متعددی ایجاد شوند. بنابراین، مشاهده یک یا چند علامت به معنای ابتلای قطعی به کمکاری یا پرکاری تیروئید نیست. تشخیص باید بر اساس شرح حال، معاینه پزشک و آزمایشهایی مانند TSH، T4 و در صورت نیاز T3 و آنتیبادیهای تیروئیدی انجام شود.
تفاوت کمکاری و پرکاری تیروئید چیست؟
در کمکاری تیروئید، غده تیروئید بهاندازه کافی هورمون تولید نمیکند. در نتیجه، بسیاری از فعالیتهای بدن آهستهتر میشوند. فرد ممکن است احساس خستگی، سرما، کندی ذهن، یبوست و افزایش وزن داشته باشد. تیروئیدیت هاشیموتو، جراحی تیروئید، درمان با ید رادیواکتیو و بعضی داروها از علل احتمالی این وضعیت هستند.
در پرکاری تیروئید، میزان هورمونهای تیروئیدی بیش از نیاز بدن است و فعالیتهای متابولیک سرعت میگیرند. در این حالت، تپش قلب، تعریق، لرزش دست، اضطراب، کاهش وزن و عدم تحمل گرما ممکن است ظاهر شوند. بیماری گریوز، ندولهای فعال تیروئید و برخی انواع تیروئیدیت از علل پرکاری محسوب میشوند.
علائم کمکاری تیروئید در زنان
کمکاری تیروئید معمولاً بهآرامی شکل میگیرد و ممکن است نشانههای آن طی ماهها یا حتی سالها افزایش یابند اگر علایم را داشتید هرچه سریعتر به دکتر تیروئيد در تهران مراجعه نمایید . شدت علائم نیز در افراد مختلف یکسان نیست. برخی زنان با اختلال خفیف ممکن است علامت واضحی نداشته باشند، درحالیکه در موارد پیشرفته نشانهها میتوانند زندگی روزمره را مختل کنند.
خستگی و کاهش انرژی
خستگی مداوم یکی از علائم شایع کمکاری تیروئید است. فرد ممکن است پس از خواب کافی نیز احساس بیحالی کند، برای انجام فعالیتهای روزمره انرژی نداشته باشد یا در ساعات روز به خوابآلودگی دچار شود. البته خستگی میتواند با کمخونی، اختلال خواب، افسردگی، کمبود ویتامینها و فشارهای روانی نیز مرتبط باشد.
افزایش وزن یا دشواری در کاهش وزن
کاهش سرعت متابولیسم ممکن است به افزایش محدود وزن یا دشوارشدن روند کاهش وزن منجر شود. بخشی از این تغییر میتواند ناشی از تجمع آب و نمک در بدن باشد. افزایش وزن شدید معمولاً فقط با کمکاری تیروئید توضیح داده نمیشود و باید عواملی مانند تغذیه، فعالیت بدنی، داروها و سایر اختلالات هورمونی نیز بررسی شوند.
احساس سرمای غیرعادی
زنان مبتلا به کمکاری تیروئید ممکن است نسبت به دیگران بیشتر احساس سرما کنند، حتی زمانی که دمای محیط برای سایر افراد مناسب است. سردبودن دستها و پاها، نیاز به لباس بیشتر و دشواری تحمل هوای سرد میتوانند از نشانههای کاهش فعالیت متابولیک باشند.
خشکی پوست و ریزش مو
خشکی، زبری یا پوستهپوستهشدن پوست در کمکاری تیروئید دیده میشود. موها نیز ممکن است خشک، نازک و شکننده شوند و ریزش پراکنده مو ایجاد شود. گاهی بخش خارجی ابروها کمپشت میشود. بااینحال، فقر آهن، کاهش وزن سریع، زایمان، استرس و مشکلات پوستی نیز میتوانند باعث ریزش مو شوند.
یبوست و کندی گوارش
کاهش حرکات دستگاه گوارش میتواند یبوست، نفخ و احساس سنگینی ایجاد کند. اگر یبوست جدید، مداوم یا شدید است، نباید بدون بررسی به تیروئید نسبت داده شود؛ زیرا رژیم کمفیبر، کمآبی، داروها و بیماریهای گوارشی نیز از علل رایج هستند.
کندی ضربان قلب و ضعف بدنی
کمکاری ممکن است ضربان قلب را آهستهتر کند و فرد هنگام فعالیت زودتر خسته شود. درد مفاصل، گرفتگی عضلات، ضعف عضلانی و احساس سنگینی اندامها نیز ممکن است ظاهر شوند. تغییر قابل توجه ضربان قلب یا ضعف شدید به ارزیابی پزشکی نیاز دارد.
اختلال تمرکز و تغییرات خلقی
برخی زنان احساس میکنند تمرکز آنها کاهش یافته، مطالب را زود فراموش میکنند یا ذهنشان کند شده است. افسردگی، بیانگیزگی و کاهش علاقه به فعالیتهای معمول نیز ممکن است دیده شوند. این حالت که گاهی «مه مغزی» نامیده میشود، اختصاصی تیروئید نیست و با اختلالات خواب، اضطراب و فشار روانی نیز ارتباط دارد.
اختلال قاعدگی و مشکلات باروری
کمکاری تیروئید میتواند باعث قاعدگیهای سنگین، طولانی یا نامنظم شود. در برخی زنان، اختلال تخمکگذاری و دشواری در بارداری نیز رخ میدهد. اگر تغییرات قاعدگی ادامهدار باشند، باید علاوه بر تیروئید، مشکلاتی مانند سندرم تخمدان پلیکیستیک، فیبروم، کمخونی و سایر اختلالات هورمونی بررسی شوند.
پف صورت و تورم بدن
پف اطراف چشم، ورم صورت یا تورم دست و پا ممکن است در کمکاری قابلتوجه دیده شود. گرفتگی صدا، احساس سنگینی زبان و خشونت صدا نیز در بعضی بیماران گزارش میشود. تورم ناگهانی یا همراه با تنگی نفس میتواند علت دیگری داشته باشد و نیازمند بررسی فوری است.
علائم پرکاری تیروئید در زنان
در پرکاری تیروئید، بدن در معرض مقدار بیشازحد هورمون تیروئید قرار میگیرد. نشانهها ممکن است بهتدریج یا نسبتاً سریع ظاهر شوند. شدت بیماری، سن بیمار و علت پرکاری بر نوع علائم اثر میگذارند. در زنان مسنتر، گاهی نشانههای کلاسیک کمتر آشکارند و ضعف، کاهش وزن یا اختلال ریتم قلب اولین علامت محسوب میشود.
کاهش وزن با وجود اشتهای طبیعی یا زیاد
فرد ممکن است بدون تغییر عمدی رژیم غذایی وزن کم کند، حتی اگر اشتهای او بیشتر شده باشد. این کاهش وزن ناشی از افزایش مصرف انرژی بدن است. هر کاهش وزن ناخواسته باید بررسی شود؛ زیرا بیماریهای گوارشی، دیابت، عفونتها و بعضی بدخیمیها نیز میتوانند چنین علامتی ایجاد کنند.
تپش قلب و افزایش ضربان
احساس کوبش قلب، تندشدن ضربان یا نامنظمی آن از مهمترین علائم پرکاری تیروئید است. فرد ممکن است ضربان قلب خود را در حالت استراحت نیز احساس کند. پرکاری درماننشده میتواند احتمال اختلال ریتم قلب را افزایش دهد. تپش همراه با درد قفسه سینه، غش یا تنگی نفس نیازمند ارزیابی فوری است.
تعریق و عدم تحمل گرما
افزایش تعریق، گرم و مرطوبشدن پوست و دشواری تحمل هوای گرم در پرکاری شایع است. برخی زنان حتی در محیط خنک احساس گرما میکنند و شبها به دلیل تعریق خواب راحتی ندارند.
لرزش دست و ضعف عضلات
لرزش ظریف انگشتان، بهویژه هنگام نگهداشتن دستها در مقابل بدن، میتواند با پرکاری همراه باشد. ضعف عضلات بازو و ران نیز ممکن است باعث دشواری در بالا رفتن از پله، بلندشدن از صندلی یا حمل وسایل شود.
اضطراب، بیقراری و بیخوابی
پرکاری تیروئید میتواند باعث عصبیشدن، تحریکپذیری، بیقراری، حملات اضطرابی و دشواری خواب شود. گاهی بیمار ابتدا برای اضطراب یا تپش قلب مراجعه میکند و پس از آزمایش، مشکل تیروئید مشخص میشود. البته اضطراب بهتنهایی دلیل کافی برای آزمایش یا تشخیص پرکاری نیست.
افزایش حرکات روده
افزایش دفعات دفع، نرمشدن مدفوع یا اسهال ممکن است بر اثر سرعتگرفتن فعالیت دستگاه گوارش ایجاد شود. این نشانه معمولاً با سایر علائم پرکاری همراه است و بهتنهایی تشخیصدهنده نیست.
تغییرات قاعدگی
در پرکاری تیروئید، قاعدگی ممکن است سبکتر، کوتاهتر یا نامنظم شود. در برخی زنان فاصله میان دورهها افزایش پیدا میکند یا قاعدگی برای مدتی قطع میشود. اختلال تخمکگذاری و کاهش باروری نیز ممکن است رخ دهد.
تا کنون نظری ثبت نشده است، اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید.