برای بسیاری از نوجوانان، حوالی ۱۲ تا ۱۳ سالگی زمان رایجی برای بررسی درمان جامع ارتودنسی است، زیرا تا آن موقع بیشتر دندانهای دائمی روییدهاند. الاینر شفاف میتواند یکی از گزینههای درمان در این دوره باشد. در کودکان کوچکتر نیز گاهی از الاینر برای هدفی محدود استفاده میشود و بزرگسالان، در صورت برخورداری از سلامت مناسب دندان و لثه، امکان ارزیابی برای این روش را دارند.
فرض کنید دو نوجوان دوازدهساله هر دو از نامرتبی دندانهای جلو ناراضیاند. در یکی بیشتر دندانهای دائمی روییدهاند و درمان بر جابهجایی چند دندان متمرکز است. در دیگری هنوز چند دندان در حال رویشاند و متخصص باید رابطه فکها را هم بررسی کند. هر دو همسناند، اما ممکن است زمان شروع یا نوع دستگاهشان متفاوت باشد.
ارتودنسی نامرئی با الاینر شفاف چگونه انجام میشود؟
در این مقاله، منظور از ارتودنسی نامرئی، درمان با پلاکهای شفاف و متحرک یا الاینر است. این پلاکها متناسب با شکل دندانهای فرد ساخته میشوند و هرکدام بخشی از حرکت برنامهریزیشده را انجام میدهند. بیمار به ترتیب تعیینشده از پلاکها استفاده میکند و متخصص در مراجعات دورهای، پیشرفت درمان و تطابق پلاک با دندانها را بررسی میکند.
الاینر برای غذا خوردن و نظافت دندانها خارج میشود. استفاده منظم از پلاک در باقی روز بخشی از درمان است. انجمن ارتودنتیستهای آمریکا دستکم ۲۲ ساعت استفاده در روز را بهعنوان برنامه معمول مطرح میکند. ساعت استفاده و فاصله تعویض هر پلاک را متخصص بر اساس طرح درمان مشخص میکند.

آیا کودکان زیر ۱۲ سال میتوانند الاینر شفاف استفاده کنند؟
گاهی در دورهای که دندانهای شیری و دائمی همزمان در دهان حضور دارند، الاینر برای حرکت محدود برخی دندانها بررسی میشود. متخصص ابتدا به فضای موجود، مسیر رویش دندانهای دائمی و رابطه دو فک توجه میکند. اگر مسئله اصلی به عرض یا رشد فک مربوط باشد، ممکن است وسیله دیگری برای رسیدن به هدف درمان مناسبتر باشد.
در یک کارآزمایی منتشرشده در مجله Angle Orthodontist، پژوهشگران الاینر شفاف و دستگاه ثابت محدود را برای اصلاح نامرتبی دندانهای جلویی بالا در کودکان ۷ تا ۱۱ ساله مقایسه کردند. شرکتکنندگان شرایط دندانی مشخصی داشتند و پیش از این مرحله، درمان افزایش عرض فک بالا را دریافت کرده بودند. بنابراین انتخاب روش برای هر کودک به وضعیت رویش و هدف درمان او بستگی دارد.
انجمن ارتودنتیستهای آمریکا توصیه میکند نخستین ارزیابی ارتودنسی تا هفتسالگی انجام شود. ممکن است متخصص پس از معاینه، صرفاً زمانی برای پیگیری رشد و رویش مشخص کند. خانوادهها برای بررسی اطلاعات مراجعه میتوانند به وبسایت دکتر ستاره خسروی سر بزنند.
چه زمانی ارتودنسی نامرئی در نوجوانی انتخاب مناسبی است؟
در نوجوانی، رویش بیشتر دندانهای دائمی به متخصص کمک میکند موقعیت دندانها و نحوه تماس آنها را در یک طرح جامع ببیند. سپس بررسی میکند کدام حرکتها با الاینر قابل برنامهریزیاند و آیا براکت ثابت یا درمان ترکیبی برای شرایط نوجوان مناسبتر است. زمان رویش در افراد مختلف فرق دارد و ممکن است معاینه نشان دهد باید زودتر اقدام کرد یا مدتی به رویش فرصت داد.
برای سنجش آمادگی نوجوان، یک روز عادی مدرسه را در نظر بگیرید. آیا میتواند هنگام ناهار پلاک را داخل جعبه بگذارد، به بهداشت دهانش رسیدگی کند و بعد دوباره آن را بگذارد؟ این برنامه در روزهای اردو، سفر یا امتحان هم ادامه دارد. اگر رعایت آن دشوار باشد، خانواده میتواند درباره مسئولیتهای روزانه روشهای دیگر از متخصص سؤال کند.
آیا بعد از ۳۰ یا ۴۰ سالگی برای الاینر دیر است؟
در بزرگسالی، ارتودنسی نامرئی با توجه به سلامت دندانها، لثه و استخوان نگهدارنده بررسی میشود. شلوغی دندانها، فاصله میان آنها یا جابهجایی دندانها پس از درمان قبلی از دلایل مراجعه بزرگسالان هستند. وقتی لثه به درمان نیاز دارد یا پوسیدگی فعال وجود دارد، متخصص زمان آغاز حرکت دندانها را با توجه به رسیدگی به این مشکلات تعیین میکند.
در بعضی پروندهها، الاینر بخشی از یک برنامه بزرگتر دندانپزشکی است. برای مثال، اگر قرار باشد جای یک دندان با ایمپلنت پر شود، متخصص از ابتدا باید فضای موردنیاز و موقعیت دندانهای مجاور را در نظر بگیرد. سابقه روکش، ایمپلنت یا بیماری لثه هم میتواند بر ترتیب مراحل اثر بگذارد. اگر اختلاف موقعیت استخوانهای فک قابل توجه باشد، میزان اصلاح ممکن با جابهجایی دندانها بهطور جداگانه ارزیابی میشود.

چه عواملی زمان شروع الاینر را تعیین میکنند؟
- آمادگی دندانها و لثه: متخصص وضعیت رویش، پوسیدگی، بهداشت دهان و سلامت بافتهای نگهدارنده دندان را بررسی میکند. در صورت نیاز، بعضی درمانهای دندانپزشکی پیش از ساخت پلاک انجام میشوند.
- هدف درمان: حرکت دادن یک دندان چرخیده، بستن فاصله یا تغییر نحوه تماس دو ردیف دندان، هرکدام به برنامه متفاوتی نیاز دارند. متخصص ممکن است برای هدایت بعضی حرکتها از برجستگیهای کوچک همرنگ دندان به نام اتچمنت یا از کش ارتودنسی استفاده کند.
- امکان پیگیری درمان: ساعت استفاده از پلاک، رعایت ترتیب تعویض و حضور در مراجعات باید با زندگی روزمره هماهنگ شود. این موضوع برای دانشآموز، فرد شاغل یا کسی که زیاد سفر میکند، شکل متفاوتی دارد.
در جلسه ارزیابی، متخصص در صورت نیاز از عکس، اسکن یا مدارک تشخیصی دیگر کمک میگیرد. اگر طرح درمان به شکل سهبعدی نمایش داده شود، از آن برای فهمیدن ترتیب تقریبی حرکتها استفاده کنید. متخصص پیشرفت واقعی را در طول درمان میسنجد و ممکن است برای رسیدن به هدف، برنامه را اصلاح کند.
آیا شروع در سن پایینتر مدت درمان را کوتاه میکند؟
مدت ارتودنسی نامرئی به تعداد حرکتهای لازم، پیچیدگی درمان و پاسخ دندانها به پلاکها بستگی دارد. استفاده منظم و حضور در جلسات پیگیری نیز روی زمانبندی اثر دارند. درمان محدود یک کودک و درمان جامع یک بزرگسال هدفهای متفاوتی دارند، بنابراین مقایسه تعداد ماهها بدون دانستن هدف هر طرح، تصویر کاملی از روند درمان نمیدهد.
در جلسه مشاوره بپرسید برآورد زمانی شامل چه مرحلههایی است و آیا ممکن است پس از سری اول، پلاکهای تکمیلی لازم شوند. درباره هزینه پلاکهای تکمیلی و نگهدارنده هم از متخصص سؤال کنید. اگر پلاک گم شد، ترک خورد یا درست روی دندانها ننشست، با مطب تماس بگیرید تا متخصص درباره ادامه استفاده یا زمان تعویض راهنمایی کند.
پس از آخرین پلاک، چه اتفاقی میافتد؟
پس از پایان مرحله حرکت دندانها، متخصص برای حفظ موقعیت جدید آنها برنامه نگهداری تعیین میکند. نگهدارنده میتواند متحرک یا ثابت باشد. نگهدارنده شفاف ممکن است از نظر ظاهر شبیه الاینر باشد، اما وظیفه آن حفظ موقعیت دندانهاست. ساعت استفاده، شیوه تمیز کردن و زمان بررسی نگهدارنده را در پایان درمان از متخصص بپرسید.
اگر در نوجوانی ارتودنسی کردهاید و سالها بعد دوباره متوجه نامرتبی شدهاید، در جلسه معاینه توضیح دهید تغییر را از چه زمانی دیدهاید و آیا نگهدارنده قبلی هنوز درست جا میگیرد. متخصص بررسی میکند اصلاح محدود کافی است یا لازم است تماس دندانهای دو فک نیز دوباره ارزیابی شود.
برای انتخاب زمان شروع چه سؤالهایی بپرسیم؟
در مشاوره، ابتدا بپرسید شروع درمان در این مقطع چه هدفی دارد؟ برای کودک یا نوجوان، درباره تأثیر رویش دندانهای بعدی بر برنامه و زمان بررسی مجدد سؤال کنید. در بزرگسالی، بپرسید آیا پیش از اسکن یا ساخت پلاک، رسیدگی به لثه یا انجام درمان دندانپزشکی دیگری لازم است. سپس برآورد مدت درمان و برنامه نگهداری را مرور کنید.
اگر برای خود یا فرزندتان در حال بررسی الاینر هستید، میتوانید به صفحه دکتر ارتودنسی نامرئی در تهران مراجعه کنید. پیش از جلسه، دغدغه اصلی خود را یادداشت کنید، چه نامرتبی دندانهای جلو باشد، چه دشواری در نظافت یا تغییر نحوه تماس دندانها هنگام جویدن.
تا کنون نظری ثبت نشده است، اولین نفری باشید که نظرتان را ثبت می کنید.